შეერთებული შტატების მიერ ახალგაზრდა დემოკრატიის მხარდაჭერა და კავკასიის უსაფრთხოების საკითხებში თანამშრომლობის გაღრმავება საქართველოსთან 1996-2002 წლებში

ანოტაცია

ოფიციალურ ვაშინგტონს, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, კავკასიის რე­გიონთან ურთიერთობის პოლიტიკურ კურსში თავისი ინტერესები ჰქონდა. ძირითადად მისი ფორ­მულირება შემდეგგვარია: ა) რეგიონში შემავალ ქვეყნებში დამოუკიდებლობისა და დემოკრატიუ­ლი ფასეულობების განმტკიცებით, შეერთებული შტატები კავკასიაში რუსეთის გავლენას შეა­სუს­ტებდა, თავისი გავლენების გაფართოების ხარჯზე; ბ) კონტროლს გაუწევდა ირან-რუსეთის ბა­ლანსს. ამ ორი ქვეყნის ალიანსი, კონტროლის გარეშე შეუზღუდავად, ოფიციალური ვაშინგტო­ნისთ­ვის მეტად სახიფათო იყო; გ) არ მისცემდა რუსეთს ენერგეტიკული რესურსების ერთპიროვნულად მართვის საშუალებას, კასპიის რეგიონის ენერგო რესურსების ტრანზიტის დივერსიფიკაცია; გააძლიერებდა ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის უკიდურეს სამხრეთ-დასავლეთ მიმართულებას და რეგიონს თავისი სტრატეგიული მოქმედებების პლაცდარმად გადააქცევდა.

„ევროპის ქვეყნები და ამერიკის შეერთებული შტატები, დარჩნენ ფრთხილი საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდედ, საწყის ეტაპზე კავკასიის ქვეყნებთან ურთიერთობისას, მათთვის სხვადასხვა გარე­მოე­ბების გამო, პირველ ეტაპზე მთავარ პრიორიტეტს ბალტიისპირეთის ქვეყნები წარმოად­გენდნენ. თუმცა ისიც უნდა ითქვას, რომ ამერიკის შეერთებული შტატებიც და დასავლეთ ევროპის წამყვანი სახელმწიფოებიც, მხარს უჭერდნენ საბჭოთა კავშირის შემავალ ყველა მოკავშირე სახელ­მწიფოში, დემოკრატიული ფასეულობებისა და საბაზრო ეკონომიკის პრინციპების დამკვიდრებასა და განვითარებას. ცნობილი ამერიკელი მკვლევარი, ამერიკის შეერთებული შტატების ყოფილი პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში ევროპის და რუსეთის საქ­მეთა სპეაციალური ასისტენტი ფიონა ჰილი აღნიშნავს, რომ ბილ კლინტონის მმართველობის დროს ვაშინგტონის ინტერესები სამხრეთ კავკასიის რეგიონისადმი სტრატეგიული გახდა, რაც ახა­ლი დამოუკიდებელი ქვეყნების თავისუფლების პირველ წლებში არ იყო და აშშ-ის ინტერესის სფეროში ენერგოსექტორი მოექცა. სტატეგიული თანამშრომლობის გაღრმავება იწყება, 2001 წლის 11 სექტემბრის შემდეგ შეცვლილი გეოპოლიტიკური ვითარებიდან გამომდინარე.