უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სტრატეგიები და გარე აქტორების როლი სამხრეთ კავკასიაში: შედარებითი ანალიზი საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის მაგალითზე
DOI:
https://doi.org/10.61671/bsrcc.v4i1.11782საკვანძო სიტყვები:
თურქეთი, აზერბაიჯანი, სტრატეგიული ურთიერთობებიანოტაცია
ნაშრომში შესწავლილია სამხრეთ კავკასია გლობალური და რეგიონული ძალების სტრატეგიული ინტერესების კონტექსტში და შეფასებულია, როგორ ქმნიან 2025 წელს აშშ-ში გაფორმებული სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის შეთანხმება და გარე ფაქტორების ურთიერთდამოკიდებულების ცვლილებები ახალ სტრატეგიულ რეალობას რეგიონში. კვლევის აქტუალობა განპირობებულია რეგიონში უსაფრთხოების გარემოს რადიკალური ცვლილებებით, რუსეთ–სომხეთის სტრატეგიული პარტნიორობის შესუსტებით, აზერბაიჯანის ზრდადი დამოუკიდებლობით, ენერგეტიკულ და სატრანზიტო ინტერესებთან დაკავშირებული გამოწვევებით, და აშშ-ის, ევროკავშირის, თურქეთის, ირანისა და ჩინეთის მზარდი აქტორობით. აღნიშნული გარემოება ქმნის მრავალმხრივ გამოწვევათა სივრცეს, რომელიც გავლენას ახდენს საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის უსაფრთხოების პოლიტიკაზე.
კვლევა მიზნად ისახავს შეისწავლოს უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სტრატეგიები სამხრეთ კავკასიაში და გაანალიზოს, როგორ აისახება გარე აქტორების ურთიერთდამოკიდებულების ცვლილებები 2025 წელს აშშ-ში სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის გაფორმებული შეთანხმების შემდგომ პერიოდში საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ეროვნული უსაფრთხოების პოლიტიკასა და რეგიონალური უსაფრთხოების სტრუქტურაზე.
თეორიული ჩარჩო წარმოადგენს გლობალურ ძალთა ურთიერთდამოკიდებულების თეორიას, რომელიც აღწერს, როგორ განსაზღვრავს გარე აქტორების ინტერესი და ურთიერთდამოკიდებულება რეგიონული სახელმწიფოების უსაფრთხოების პოლიტიკასა და გადაწყვეტილებებს.
კვლევის მეთოდოლოგია ეფუძნება მრავალმხრივ მიდგომას, რომელიც მოიცავს თვისებრივ კვლევას, დოკუმენტური წყაროების ანალიზს, საერთაშორისო ორგანიზაციების მონაცემთა შედარებით შეფასებას და რეგიონული პროცესების დინამიკის ანალიზს.
კვლევის სიახლე მდგომარეობს რეგიონში 2025 წლის შემდგომ გარე აქტორების ახალი ურთიერთდამოკიდებულების სისტემურ ანალიზსა და უსაფრთხოების სტრუქტურაზე მისი გავლენის შეფასებაში.
კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ მრავალმხრივი გარე კონკურენცია ქმნის ახალ სტრატეგიულ რეალობას, განსაზღვრავს სამომავლო პოლიტიკის მიმართულებებს და უზრუნველყოფს უფრო სრულყოფილ, ჰოლისტურ წარმოდგენას სამხრეთ კავკასიის უსაფრთხოების დინამიკაზე.
Downloads
გამოქვეყნებული
ციტირების წესი
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
