გოვორას ნომოკანონის (პრავილა) დებულებები ოჯახის შესახებ

ანოტაცია

გოვორას ნომოკანონი (პრავილა), რომელიც დაიბეჭდა 1640–1641 წლებში გოვო­რას მონასტერში მათე ბასარაბის ინიციატივით, აღნიშნავს ვლახეთში რუმინულ ენაზე ნაბეჭდი სამართლებრივი კოდექსების ეპოქის დასაწყისს. მისი შინაარსი ასახავს როგორც ბიზანტიური კანონიკური სამართლის გავლენას, ისე ადგილობრივ პირობებთან ადაპტირებულ რეგულაციებს, რაც მას მნიშვნელოვან ისტორიულ და სამართლებრივ ღირებულებას სძენს.

გოვორას სამართლებრივ კოდექსში განხილულ მრავალ ასპექტს შორის, როგორიცაა სასუ­ლიე­რო პირთა დისციპლინა, სინანულის (კანონმონანიების) სისტემა და კანონიკური სანქციები, წინა­მდებარე კვლევის მიზანია სიღრმისეულად შეისწავლოს ოჯახის ინსტიტუტი, განსაკუთრებული ყუ­რადღება დაუთმოს ნათესაობის, ქორწინების, მშობლის უფლებამოსილებისა და დარღვევების­თვის დაწესებული სასჯელების მომწესრიგებელ ნორმებს. ჩემი განსაკუთრებული ინტერესის საგანს წარმოადგენს ისეთი ასპექტები, როგორიცაა ახლო ნათესავებს შორის ქორწინების აკრძალ­ვა, ქორწინება სხვა რელიგიის წარმომადგენლებთან, მეორე ან მესამე ქორწინების რეგულირება და თანხმობის მნიშვნელობა ქორწინების დადებისას. ყოველივე ეს ასახავს სამართლებრივ მენტა­ლო­ბას, რომელშიც ოჯახი განიხილება როგორც სოციალურ ბირთვად, ისე მორალურ ბასტიონად ბი­ზან­ტიური ეთოსით ჩამოყალიბებულ მყარ მართლმადიდებლურ ტრადიციაში.

შესაბამისად, წინამდებარე კვლევა წარმოადგენს მცდელობას, ხელახლა შეფასდეს გოვორას ნომოკანონის წვლილი ოჯახის ინსტიტუტის განმტკიცებაში წინარე-მოდერნულ რუმინულ კონ­ტექსტ­ში, იმის ხაზგასმით, თუ როგორ იყო დაკავშირებული რელიგიური სამართალი XVII საუკუნის სოციალურ რეალობასთან.