ღორჯომის ხეობის მეტყველების ზოგიერთი ფონეტიკური თავისებურება
DOI:
https://doi.org/10.61671/bsrcc.v4i2.12049საკვანძო სიტყვები:
ბგერითი შედგენილობა, ფონემა, ნახევარხმოვანი, სრულხმოვანი (ნეიტრალური ბგერა), ფარინგალური ბგერა, ასიმილაციაანოტაცია
დიალექტებში მოქმედ ენობრივ პროცესებზე დაკვირვება და მათი შესწავლა ენათმეცნიერებისათვის ყოველთვის საჭირო და სიახლისმომცემია. ხშირად დიალექტებში შემონახულია ის, რაც სალიტერატურო ქართულში დავიწყებული ჩანს. ამ კუთხით განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება დიალექტის ლოკალურ კვლევას, რომელიც დიალექტის ენობრივ თავისებურებათა შედარებით სრულ სურათს წარმოაჩენს.
ნაშრომში განხილულია ზემოაჭარული კილოკავის ერთ-ერთი საინტერესო და სახასიათო ხეობის - ღორჯომის მკვიდრთა მეტყველების ფონეტიკური თავისებურებები. კერძოდ, ბგერითი შედგენილობა და ზოგიერთი ბგერათცვლილება. კვლევის საგანს წარმოადგენს ღორჯომის ხეობაში საველე მუშაობისას ჩაწერილი ცოცხალი მეტყველების ნიმუშები. მათზე დაკვირვებისა და ანალიზის შედეგად გამოვლენილი თავისებურებები შედარებულია სამხრული კილოებისა და სხვა ქართული დიალექტების მონაცემებთან.
ნაშრომში შესწავლილია ისეთი ფონეტიკური ერთეულები, როგორებიცაა ჲ, უ̂, ნეიტრალური ბგერა ² და ფარინგალური ყ, როგორც აბრუპტივი ყ-ს ნაპრალოვანი ალომორფი. ყურადღება გამახვილებულია მათ პოზიციასა და გამოყენების თავისებურებებზე. კვლევამ აჩვენა, რომ ცოცხალ მეტყველებაში ჲ და უ̂ ბგერებთან შედარებით, უფრო ხშირად სრულხმოვანი ი და უ ბგერები გამოყენება.
Downloads
გამოქვეყნებული
ციტირების წესი
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
