ქართული ჰაგიოგრაფიის სათავეებთან
DOI:
https://doi.org/10.61671/bsrcc.v3iI.10401საკვანძო სიტყვები:
აგიოგრაფიული ჟანრის ფორმირება; ქართული ჰაგიოგრაფია; ქართული ჰაგიოგრაფიის გმირი.ანოტაცია
საქართველოსა და ბიზანტიის ისტორიაში ჰაგიოგრაფიული (მოწამეობრივი) ლიტერატურის ჩამოყალიბება სხვადასხვა კონტექსტითაა ნაკარნახევი: თუკი I-IV საუკუნეებში წარმართულ რომში ტიპური იყო ქრისტიანთა დევნა, ქართულ რეალობაში ამ შინაარსით გვაქვს მხოლოდ ერთი ტექსტი, რომელიც კოლაელ ყრმათა მარტვილობას – მშობლების მიერ ქრისტიანობის გამო წამებულ ყრმათა ამბავს გადმოგვცემს – „კოლაელ ყრმათა წამება” (მიუხედავად იმისა, რომ წმიდა შუშანიკ დედოფალი სპარსეთის პოლიტიკურმა მოკავშირემ, ვარსქენმა აწამა, ტექსტს მწვალებელთა ეპოქის ტიპურ ნიმუშად ვერ ჩავთვლით). ამავდროულად, ქართულ ლიტერატურაში მწვალებლობის წინააღმდეგ მებრძოლები არ არიან; განსხვავებულია ქართული ჰაგიოგრაფიის კონტექსტი. დამპყრობელი მტრის მიერ წამებული მოწამე დამახასიათებელია ქართული აგიოგრაფიული ლიტერატურისთვის (მაგალითად, აბო, მიქაელ-გობრონი, ევსტათი მცხეთელი, დავითი და ტარიჭანი... ) ეს ქმნის დაპირისპირებულ წყვილს: გმირი-წმინდა და ანტიგმირი, არაქრისტიანი და არაქართველი დამპყრობელი მტერი. მაშასადამე, ქართული ჰაგიოგრაფიის გმირმა სხვა შინაარსი და იდეა შეიძინა: გარდა რელიგიის დაცვისა, მთავარი გმირი ეროვნული იდეების დამცველთან იყო დაკავშირებული (მაგ. აბო, მიუხედავად არაბული წარმოშობისა, მოწამეობრივი ადგილისა და ჰიმნოგრაფებისა და ჰაგიოგრაფების იდეოლოგიური მნიშვნელობის გამო თბილელს ან ისმაელყოფილს ეძახიან).
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
საავტორო უფლებები (c) 2025 შავიზღვისპირეთი ცივილიზაციათა გზაჯვარედინზე
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
